Adresaci:
Uczniowie klasy VII szkoły podstawowej na zajęciach w wychowawcą i lekcjach angielskiego.
Czas trwania:
1 października 2026 r. – 30 kwietnia 2027 r.
Cel główny projektu:
W II edycji projektu szczególny nacisk zostaje położony na świadome eksperymentowanie z procesem uczenia się, rozwijanie metapoznania, pracę z błędem, koncentrację, krytyczne podejście do popularnych mitów dotyczących nauki oraz odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji.
Cele szczegółowe:
Projekt zakłada:
− rozwijanie umiejętności planowania i organizowania własnej nauki;
− poznawanie i praktyczne wykorzystywanie różnych strategii uczenia się;
− rozwijanie umiejętności zapamiętywania i przypominania informacji;
− rozwijanie koncentracji uwagi;
− budowanie samodzielności i odpowiedzialności ucznia za własny proces uczenia się;
− rozwijanie metapoznania, czyli umiejętności obserwowania i analizowania własnego sposobu uczenia się;
− rozwijanie umiejętności selekcjonowania, porządkowania i przetwarzania informacji;
− kształtowanie umiejętności pracy z błędem i wykorzystywania błędów jako źródła informacji;
− wzmacnianie motywacji i poczucia sprawczości uczniów;
− rozwijanie krytycznego myślenia;
− kształtowanie odpowiedzialnego i świadomego korzystania z technologii cyfrowych;
− rozwijanie umiejętności odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji jako narzędzia wspierającego, a nie zastępującego proces uczenia się;
− kształtowanie higieny cyfrowej i umiejętności ograniczania rozpraszaczy;
− zachęcanie uczniów do refleksji nad własnymi potrzebami, mocnymi stronami i trudnościami w uczeniu się;
− promowanie szkół realizujących działania rozwijające kompetencję uczenia się.
Problemy, na które projekt odpowiada:
− trudności uczniów z zapamiętywaniem materiału;
− brak umiejętności planowania nauki;
− niską motywację;
− trudności z koncentracją;
− nadmiar informacji;
− częste stosowanie mało efektywnych sposobów nauki;
− przekonanie, że długie uczenie się oznacza skutecznego uczenia się;
− trudności z samodzielnym wyborem odpowiedniej strategii;
− lęk przed popełnianiem błędów;
− nadmierne korzystanie z urządzeń cyfrowych i trudności z ograniczaniem rozpraszaczy;
− bezrefleksyjne wykorzystywanie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji
do wykonywania zadań za ucznia.
Zgodność projektu z wybranymi podstawowymi kierunkami realizacji polityki
oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027.
Założenia projektu wpisują się w podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa
na rok szkolny 2026/2027, w szczególności w:
Kierunek 4. Promowanie higieny cyfrowej i aktywności offline, rozwijanie umiejętności
bezpiecznego poruszania się w sieci i krytycznego myślenia, w tym odpowiedzialnego
korzystania ze sztucznej inteligencji.
Realizację tego kierunku wspierają szczególnie zajęcia dotyczące koncentracji, rozpraszaczy,
telefonu, powiadomień, multitaskingu oraz odpowiedzialnego korzystania z AI podczas nauki.
Kierunek 8. Wspieranie ciekawości i aktywności poznawczej uczniów poprzez promowanie
kształcenia interdyscyplinarnego i pracy projektowej oraz wykorzystywanie oceniania
kształtującego i informacji zwrotnej w pracy z uczniem.
Cały projekt opiera się na aktywności uczniów, eksperymentowaniu, refleksji, samodzielnym
dochodzeniu do wniosków oraz analizowaniu skuteczności własnych sposobów uczenia się.
Projekt pośrednio wspiera również założenia kierunku 1, dotyczącego tworzenia szkoły
wymagającej, wspierającej i przyjaznej rozwojowi ucznia.
ŚCIEŻKA POZIOM WYŻEJ – plan projektu
Lekcja 1. „Dlaczego jedni uczą się szybciej od innych?”
Zagadnienia: jak działa pamięć, popularne mity dotyczące uczenia się, różnice między
zapamiętywaniem a poczuciem znajomości materiału.
Praktyka: prosty eksperyment pokazujący uczniom, że sposób pracy z materiałem wpływa na
efekty uczenia się.
Lekcja 2. „Czy samo czytanie wystarczy?”
Strategia: Retrieval Practice – praktyka wydobywania informacji z pamięci.
Cel: pokazanie różnicy pomiędzy ponownym czytaniem materiału a próbą samodzielnego
przypomnienia sobie informacji.
Lekcja 3. „Czy warto wracać do materiału?”
Strategia: Spaced Repetition – powtórki rozłożone w czasie.
Cel: pokazanie uczniom znaczenia odstępów między powtórkami i systematycznego wracania
do materiału.
Lekcja 4. „Czy mieszanie tematów pomaga?”
Strategia: Interleaving – przeplatanie zagadnień.
Cel: sprawdzenie, czy uczenie się podobnych typów zadań blokami zawsze jest
najskuteczniejsze oraz jakie korzyści może przynieść przeplatanie różnych zagadnień.
Lekcja 5. „Czy rysowanie pomaga?”
Strategia: Dual Coding – podwójne kodowanie.
Cel: sprawdzenie, jak łączenie informacji słownych i wizualnych może wspierać rozumienie
i zapamiętywanie.
Lekcja 6. „Czy tłumaczenie innym działa?”
Strategie: metoda Feynmana i elaboracja.
Cel: pokazanie, że próba wyjaśnienia zagadnienia własnymi słowami pomaga zauważyć luki
w wiedzy i pogłębia rozumienie.
Lekcja 7. „Czy warto popełniać błędy?”
Strategie: Generation Effect oraz analiza błędów.
Cel: zmiana sposobu myślenia o błędzie – z dowodu niewiedzy na źródło informacji o procesie
uczenia się. Uczniowie sprawdzają, czy próba samodzielnego znalezienia odpowiedzi przed
poznaniem rozwiązania może wspierać zapamiętywanie.
Lekcja 8. „Czy AI pomaga się uczyć?”
Cel: rozwijanie świadomego i odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji podczas
nauki.
Uczniowie porównują trzy sposoby korzystania z AI:
Zadanie 1 – AI rozwiązuje zadanie za mnie.
Po wykonaniu zadania uczniowie odpowiadają na pytanie: Co zapamiętałem/zapamiętałam?
Zadanie 2 – AI zadaje mi pytania.
Uczeń odpowiada samodzielnie, a następnie zastanawia się: Co zapamiętałem/zapamiętałam?
Zadanie 3 – AI jest moim nauczycielem.
AI odpytuje ucznia, prosi o wyjaśnienie zagadnienia, zadaje dodatkowe pytania i wskazuje
obszary wymagające powtórzenia.
Na zakończenie uczniowie porównują efekty trzech sposobów pracy i odpowiadają na pytanie:
Który sposób wykorzystania AI najbardziej pomógł mi się nauczyć?
Najważniejszy wniosek:
AI może być świetnym pomocnikiem i „nauczycielem”, ale jest fatalnym zastępcą ucznia.
Lekcja 9. „Jak walczyć z rozpraszaczami?”
Zagadnienia: telefon, media społecznościowe, powiadomienia, multitasking, organizacja
miejsca pracy i koncentracja.
Praktyka: eksperyment dotyczący wpływu rozpraszaczy na szybkość i jakość wykonywania
zadania.
Lekcja 10. „Mój własny system uczenia się”
Cel: podsumowanie projektu i wykorzystanie zdobytej wiedzy do stworzenia własnego
systemu nauki.
Uczniowie analizują poznane strategie i odpowiadają m.in. na pytania:
− Co działa u mnie najlepiej?
− Co mnie najbardziej rozprasza?
− Jak powinien wyglądać mój plan powtórek?
− Jak mogę sprawdzać, czy naprawdę coś umiem?
− Jak chcę korzystać z AI podczas nauki?
− Co zmienię w swoim sposobie uczenia się?
Efektem jest stworzenie przez każdego ucznia własnego „Systemu skutecznego uczenia się”
Lekcja 1: „Dlaczego jedni uczą się szybciej od innych?”
Uczniowie dostrzegli różnicę między poczuciem znajomości a rzeczywistym zapamiętaniem oraz to, że pamięć nie działa jak „magazyn”, do którego raz wkładamy informacje.
Poza tym, sprawdzili działanie własnej pamięci w prostym eksperymencie.
Uczniowie zauważyli, że skuteczność uczenia się zależy nie tylko od czasu spędzonego na
materiałem, ale również od sposobu pracy.
ROK SZKOLNY 2025/2026 – I EDYCJA
Lekcja 2: „Fiszki małe kartoniki, wielka moc”
Uczniowie poznali czym są fiszki i jakie są ich rodzaje. Rozmawiali o tym jak zwykle uczą się słówek, definicji oraz dat z historii. Następnie uczniowie pracując w parach stworzyli swoje własne fiszki do nauki słownictwa z języka angielskiego z kategorii owoce, warzywa, pogoda oraz słowa związane z Halloween.
Lekcja 3: „Lapbook – nauka w kreatywnej formie”
Uczniowie poznali pojęcie lapbooka i jego zastosowania. Ponadto, poznali zalety pracy z lapbookiem i stworzyli swoje własne lapbooki z języka angielskiego ze słownictwem dot. wyjazdu na wakacje oraz robieniem zakupów.
Lekcja 4: „Mapa myśli, porządkuj wiedzę wizualnie”
Uczniowie na zajęciach stworzyli swoje własne mapy myśli na podstawie słownictwa i zagadnień gramatycznych z języka angielskiego.
Lekcja 5: „Technika Pomodoro – ucz się z zegarkiem”
Uczniowie poznali technikę pracy w blokach czasowych i doświadczyli pracy z wykorzystaniem zegara.
Lekcja 6: „Skojarzenia i mnemotechniki – ucz się sprytnie”
Uczniowie z klasy 6 poznali różne mnemotechniki ułatwiające zapamiętywanie, rozwijali swoją kreatywność i świadome podejście do nauki. Uczniowie wypróbowali system pierwszych liter, stworzyli łańcuch skojarzeń i tworzyli zabawne rymowanki.
Lekcja 7: „Notatki metodą Cornella – zapisuj z sensem”
Uczniowie poznali strukturę notatki metodą Cornella i zrobili swoją własna notatkę tą metodą na podstawie tekstu o USA.
Lekcja 8: „Planowanie nauki – jak nie utonąć w zadaniach”
Uczniowie z klasy 6 poznali czym jest planowanie nauki i po co je stosować, uczyli się określać swoje priorytety i poznali narzędzia tj. tygodniowy planer, lista priorytetów i harmonogram nauki. Na koniec zajęć rozpisali swój własny tygodniowy plan nauki z uwzględnieniem odpoczynku.
Lekcja 9: „Technika 5W+H – pytaj, by lepiej rozumieć”
Uczniowie poznali technikę 5W+H i zastosowali ją w praktyce. Dzięki wykorzystaniu tej techniki rozwijali swoją kreatywność i krytyczne myślenie poprzez formułowanie pytań do tekstu.
Lekcja 10: „Zabawa w nauczyciela – ucząc innych, uczysz siebie”
Uczniowie rozwijali umiejętność samooceny i refleksji nad własnym uczeniem się. Poza tym, uczniowie starali się aktywnie słuchać i zadawać pytania.
Lekcja 11: „Metoda testu zderzeniowego – testy, testy, testy”
Uczniowie przekonali się o skuteczności uczenia się poprzez testowanie i analizowanie swoich błędów. Ponadto, rozwinęli sprawność samodzielnego myślenia i wyciągania wniosków z popełnionych błędów.
